စကြာဝဠာ၏ အကြီးမားဆုံး ပဟေဠိကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်မည့် (Ghost Particles) များ၏ လျှို့ဝှက်ဆက်နွယ်မှု
ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်ရာ စကြာဝဠာကြီးဟာ အလွန်ကျယ်ပြောပြီး ဆန်းကြယ်မှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ မျက်စိနဲ့မြင်တွေ့နေရတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေ၊ ကြယ်တွေ၊ ဂလက်ဆီတွေဆိုတာ စကြာဝဠာတစ်ခုလုံးရဲ့ အစိတ်အပိုင်း အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ မိတ်ဆွေ သိပါသလား။
စကြာဝဠာ၏ အကြီးမားဆုံး ပဟေဠိကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်မည့် (Ghost Particles) များ၏ လျှို့ဝှက်ဆက်နွယ်မှု
ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်ရာ စကြာဝဠာကြီးဟာ အလွန်ကျယ်ပြောပြီး ဆန်းကြယ်မှုတွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ မျက်စိနဲ့မြင်တွေ့နေရတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေ၊ ကြယ်တွေ၊ ဂလက်ဆီတွေဆိုတာ စကြာဝဠာတစ်ခုလုံးရဲ့ အစိတ်အပိုင်း အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ မိတ်ဆွေ သိပါသလား။ ယခုအခါမှာတော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ စကြာဝဠာရဲ့ အကြီးမားဆုံး ပဟေဠိတစ်ခုကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် "သရဲအမှုန်" (Ghost Particles) လို့ တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြတဲ့ နျူထရီနို (Neutrinos) တွေနဲ့ အမှောင်ဒြပ်ထု (Dark Matter) တို့ကြားက ဆက်နွယ်မှုကို ခြေရာခံမိလိုက်ကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။
မမြင်နိုင်သော အင်အားစုနှစ်ခု
ပထမဆုံးအနေနဲ့ ဒီဇာတ်လမ်းထဲက အဓိကဇာတ်ကောင်နှစ်ခုအကြောင်းကို ကျွန်တော် နည်းနည်း ရှင်းပြပါရစေ။
ပထမတစ်ခုကတော့ နျူထရီနို (Neutrinos) သို့မဟုတ် "သရဲအမှုန်" များ ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ စကြာဝဠာထဲမှာ အများပြားဆုံး ရှိနေတဲ့ အမှုန်တွေထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ် ။ ကြယ်တွေရဲ့ အတွင်းပိုင်း ဖြိုခွဲမှုတွေနဲ့ စူပါနိုဗာ ပေါက်ကွဲမှုတွေကနေ သူတို့ ထွက်ပေါ်လာကြတာပါ ။ ထူးခြားတာက သူတို့မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား မရှိသလို၊ ဒြပ်ထုကလည်း အလွန်သေးငယ်လွန်းတာကြောင့် တခြားအရာဝတ္ထုတွေနဲ့ တော်ရုံ ဓာတ်ပြုလေ့ မရှိပါဘူး ။ အခု ကျွန်တော် ဒီစာကို ရေးနေတဲ့အချိန်၊ မိတ်ဆွေ ဒီစာကို ဖတ်နေတဲ့အချိန်မှာပဲ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို နျူထရီနို သန်းပေါင်းများစွာ ဖြတ်သန်းသွားလာနေကြပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ဘာမှ မခံစားရပါဘူး ။
ဒုတိယတစ်ခုကတော့ အမှောင်ဒြပ်ထု (Dark Matter) ပါ။ သူကတော့ သာမန်ဒြပ်ထုတွေနဲ့ လုံးဝ (သို့မဟုတ်) နည်းနည်းလေးမှ ဓာတ်ပြုခြင်း မရှိဘဲ၊ ဆွဲငင်အား (Gravity) အရသာ သက်ရောက်မှု ရှိပါတယ် ။ စကြာဝဠာထဲက ဒြပ်ထုအားလုံးရဲ့ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ဟာ ဒီ အမှောင်ဒြပ်ထုတွေ ဖြစ်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေက ခန့်မှန်းထားကြပါတယ် ။
စကြာဝဠာ သမိုင်းကြောင်းမှ မပြေလည်မှု
သိပ္ပံပညာရှင်တွေမှာ ခေါင်းခဲစရာ ပြဿနာတစ်ခု ရှိနေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ စကြာဝဠာရဲ့ အစောပိုင်းကာလ (Big Bang ပြီးစ) အခြေအနေနဲ့ လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့နေရတဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ မကိုက်ညီနေခြင်းပါပဲ ။
Big Bang ပြီးစ နှစ်ပေါင်း ၃၈၀,၀၀၀ ခန့်က ကျန်ရှိခဲ့တဲ့ အလင်းရောင်ခြည် (Cosmic Microwave Background - CMB) နဲ့ ရှေးဟောင်း အသံလှိုင်းများ (Baryon Acoustic Oscillations - BAO) ကို လေ့လာကြည့်တဲ့အခါ၊ စကြာဝဠာဟာ ယခုလက်ရှိ မြင်တွေ့နေရတာထက် ပိုပြီး "အဖုအထစ်" (Clumpier) များနေသင့်တယ်လို့ တွက်ချက်ရရှိပါတယ် ။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ စကြာဝဠာက တွက်ချက်ထားသလောက် သိပ်သည်းမှု မရှိဘဲ နည်းနည်း ပိုချောမွေ့နေတာကို တွေ့ရပါတယ် ။ ဒီကွာဟချက်က လက်ရှိ စံစကြာဝဠာ သဘောတရား (Standard Cosmological Model) မပြည့်စုံသေးဘူးဆိုတာကို ပြသနေတာပါ ။
ပဟေဠိကို ဖြေရှင်းမည့် သော့ချက်
ဒီနေရာမှာ ပိုလန်နိုင်ငံ National Centre for Nuclear Research မှ ဦးဆောင်တဲ့ သုတေသနအသစ်တစ်ခုက အဖြေတစ်ခု ထုတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "နျူထရီနိုတွေနဲ့ အမှောင်ဒြပ်ထုတွေဟာ ကျွန်တော်တို့ ထင်ထားသလို လုံးဝ သီးခြားစီ ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု မဆိုစလောက်လေး သက်ရောက်မှု (Weak interaction) ရှိနေနိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ ။
သုတေသီတွေဟာ စကြာဝဠာ အစောပိုင်းကာလ ဒေတာတွေနဲ့ လက်ရှိ Dark Energy Survey မှ ရရှိတဲ့ ဒေတာတွေကို ပေါင်းစပ်ပြီး ကွန်ပျူတာဖြင့် သဏ္ဌာန်တူ စမ်းသပ်မှု (Simulation) ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ် ။ ထိုသို့ စမ်းသပ်ရာမှာ နျူထရီနိုနဲ့ အမှောင်ဒြပ်ထုကြားက ဓာတ်ပြုမှုကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လိုက်တဲ့အခါမှသာ စကြာဝဠာရဲ့ ပုံစံဟာ လက်ရှိ ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့နေရတဲ့ အနေအထားနဲ့ ပိုပြီး ကိုက်ညီမှု ရှိသွားတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ် ။
ခိုင်မာသော ခြေလှမ်းသစ်
ဒီတွေ့ရှိမှုဟာ "3 Sigma" လို့ခေါ်တဲ့ စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ သေချာမှုအဆင့် ရှိပါတယ် ။ ဆိုလိုတာကတော့ ဒါဟာ မတော်တဆ တိုက်ဆိုင်မှု သက်သက် မဟုတ်နိုင်လောက်အောင် ခိုင်မာပေမဲ့၊ အကြွင်းမဲ့ အမှန်တရားလို့ သတ်မှတ်ဖို့တော့ လိုအပ်ချက် ရှိနေပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီတွေ့ရှိမှုက ရူပဗေဒလောကအတွက် အလွန် အရေးပါတဲ့ လမ်းစတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါပြီ ။
တကယ်လို့သာ ဒီအချက် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့မယ်ဆိုရင်၊ ဒါဟာ စကြာဝဠာဆိုင်ရာ ရူပဗေဒ (Particle Cosmology) မှာ အခြေခံကျတဲ့ အပြောင်းအလဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ နားမလည်နိုင်သေးတဲ့ အမှောင်ဒြပ်ထုရဲ့ သဘောသဘာဝကို ဓာတ်ခွဲခန်းတွေမှာ ဘယ်လို ရှာဖွေရမလဲဆိုတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်ကိုပါ ပေးစွမ်းနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ် ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင်တော့၊
မိတ်ဆွေ... ကျွန်တော်တို့ မမြင်ရတဲ့ "သရဲအမှုန်" လေးတွေနဲ့ "အမှောင်ဒြပ်ထု" တွေရဲ့ တိတ်တဆိတ် ဆက်နွယ်မှုဟာ စကြာဝဠာကြီး ဘယ်လို ဖြစ်တည်လာသလဲဆိုတဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်လည်ရေးသားဖို့ အဓိကသော့ချက် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ် ။
Sources Reference (Source Guide)
ဤဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များကို ScienceAlert မှ ဖော်ပြထားသော သုတေသနဆောင်းပါးနှင့် Nature Astronomy ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြထားသော မူရင်းစာတမ်းများကို ကိုးကားထားပါသည်။ အသေးစိတ် အချက်အလက်များကို သိရှိလိုပါက ScienceAlert သို့မဟုတ် Nature Astronomy ၏ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်များတွင် "Neutrino-Dark Matter Interaction" ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ပါသည်။